Een van de projecten van Green Health Solutions is de Sopropo. Deze groente wordt in veel landen over de gehele wereld verbouwd, met name in Zuidoost-Azië. Rauw heeft deze groente een onaangename geur en een matig tot zelfs zeer bittere smaak. Toch wordt de plant veel geconsumeerd, en in veel traditionele geneeswijzen gebruikt bij de behandeling van diabetes mellitus. De Sopropo heeft namelijk een mogelijk medicinale werking bij diabetes type 2 (bloedsuikerverlagend) en obesitas (hongergevoel verdwijnt).

Echter is er nog geen significant bewijs gevonden voor de werking. Lees hieronder alles over de weg die de Sopropo aflegt van zaadje tot consument.

Hoera!

Ons nieuwe online magazine is uit. Wil je meer leren over de Sopropo, weten wat je ermee kan of meer weten over de mensen die ermee werken? Klik dan hier!

Leden stuurgroep Green Health Solutions op volgorde foto: Jurriaan Mes, Jan Muizelaar, Karin Senf, Ad van Adrichem, Pedro Hermkens

Green Health Solutions

In het project ‘Green Health Solutions’ bundelen partners hun krachten om de marktpotenties van groenten met gezondheidsbevorderende eigenschappen te benutten. De marktintroductie voor de consumptie van groenten of daarvan gemaakte producten voor gezondheidsbevordering kent zeer veel obstakels. Dat is een groot probleem, omdat commerciële mogelijkheden daardoor onbenut blijven, ook omdat kansen worden gemist die kunnen bijdragen aan een betere gezondheid van mensen. Wij willen in ons project wetenschappelijk proberen te bewijzen dat een specifieke groente een medicinale werking heeft en dat wij dit ook mogen zeggen na positieve uitkomsten van ons onderzoek.

Marktintroductie

In ons project worden de hobbels voor een geslaagde marktintroductie van de groente en daaraan gerelateerde producten systematisch aangepakt en worden hulpmiddelen ontwikkeld die daarvoor nodig zijn.

De leidende soort groente in ons project is de ‘Sopropo’, waaraan een heilzame werking ten aanzien van diabetes wordt toegeschreven. Deze groente is heel geliefd onder Aziatische culturen en heeft ook de naam Bitter Gourd en Karela.

Onderzoek

In dit project ontwikkelen wij met de onderzoekinstituten en onderwijsinstellingen een specifiek testinstrumentarium en teeltprotocollen die moeten zorgen voor gegarandeerde kwaliteit aan werkzame stoffen in de groente Sopropo.

New Business

Dit project biedt een unieke kans voor new business op het grensvlak van Agro en Health en schept tegelijkertijd de mogelijkheid om diabetes te bestrijden (de meest voorkomende chronische ziekte in Nederland).

In het project werken bedrijven uit de hele keten m.b.t. Sopropo samen met een aantal kennisinstellingen om de benodigde kennis en capaciteiten te bundelen die nodig zijn voor de ontwikkeling van deze nieuwe business.

Netwerk

Bij de ontwikkeling van het project is een groot netwerk van veel partijen ontstaan. Dit netwerk breidt zich nog dagelijks uit, zoals met bedrijven die interesse hebben in wat er in het project gaat gebeuren en hoe zij hierop met hun business kunnen aansluiten. Mocht u interesse hebben om aan te sluiten dan kan dit.

Groentenapotheek

Om te communiceren met de consument over ons project hebben wij vanaf april 2019 de Groentenapotheek in Almere. Op deze website staat hierover meer informatie.

  • De looptijd van het project is 4 jaar, eind 2021 ronden wij het project af en presenteren wij de resultaten van het project tijdens de Floriade in 2022 in Almere.

Een bittere pil die zou kunnen helpen bij diabetes

Zomer is de tijd van het komkommernieuws, en dat neemt onze verslaggever Paulien Sewuster heel letterlijk. Daarom écht nieuws over komkommers. Vandaag over de bittere komkommersoort Sopropo. Onderzoekers van Wageningen willen weten of deze komkommer je bloedsuikerspiegel kan beïnvloeden.

Luister hier naar het radiofragment.

Venus Salutan van East-West Seed op bezoek

Teler Ron van Zwet van Onze Volkstuinen Almere en Steef Meewisse van Fresh Farma in Bleiswijk werden onlangs verrast met een bezoek van Venus Salutan van East-West Seed. Zij woont op de Filipijnen en is gespecialiseerd in het veredelen van komkommerachtigen.

 

De Filipijnse kreeg een rondleiding door de kas in Almere en zag met eigen ogen hoe goed het tropische gewas in Nederland groeit. Elk land heeft zijn eigen type ras en voor Green Health Solutions is het ras uit Vietnam het beste bestand tegen het Nederlandse klimaat.

 

Venus Salutan dacht mee, deelde haar kennis en had nuttige tips over de bestuiving en teelt. Bovendien was ze erg onder de indruk van de Nederlandse moderne tuinbouw.

Deelnemers gezocht voor studie naar werking sopropo

Wageningen Food & Biobased research onderzoekt of bittere groente effect heeft op suikerhuishouding

 

Er is een nieuwe fase aangebroken in het wetenschappelijk onderzoek naar sopropo, ook wel bittergourd, karela of bittermeloen genoemd. Wageningen Food & Biobased research is op zoek naar proefpersonen met een licht verhoogde suikerspiegel of met een (milde) ongevoeligheid voor insuline. Zij worden gevraagd om soproposupplementen te slikken, waardoor getoetst kan worden of de stof een gunstig effect heeft op de suikerhuishouding.

 

Sopropo is in Nederland een nog vrij onbekende komkommersoort, maar in de Aziatische en Caribische gebieden wordt deze al wel veel gegeten. De vrucht staat vooral bekend om zijn wrattig ogende schil en bittere smaak. De groente wordt met verschillende gezondheidseffecten geassocieerd, maar veel van deze claims zijn erg slecht onderzocht. Dit onderzoek richt zich op de werking van de sopropo op de verbetering van de suikerhuishouding.

 

Wanneer kom je in aanmerking?

Het onderzoek wordt uitgevoerd van halverwege september tot en met december 2019 op de universiteit in Wageningen (Helix). De totale duur van de studie is 13 weken. Mensen komen in aanmerking wanneer zij tussen de 50 en 75 jaar oud zijn, een BMI hebben boven de 25 kg/m2, een verminderde tolerantie voor suiker heeft (dit wordt getest in het geschiktheidsonderzoek), geen last hebben van de maag, darmen, lever of nieren of hieraan geopereerd zijn, geen medicijnen gebruiken die de studieresultaten kunnen beïnvloeden (zoals medicijnen die een effect hebben op bloedsuiker).

 

Geïnteresseerden worden gevraagd om naar de universiteit te komen voor een informatiebijeenkomst waar zij uitleg krijgen over het onderzoek. Daarnaast wordt een geschiktheidsonderzoek uitgevoerd, bestaande uit een korte vragenlijst, het meten van de lengte en het gewicht en beoordeling van de bloedvaten. Mensen die geschikt zijn, krijgen een week later een tweede geschiktheidsonderzoek.

 

Bijdrage aan wetenschappelijk onderzoek

Bij deelname aan het onderzoek slikken deelnemers gedurende 8 weken op 3 momenten per dag supplementen. Deelnemers aan het onderzoek krijgen een vergoeding van € 450. ‘U levert een belangrijke bijdrage aan wetenschappelijk onderzoek.’

 

Interesse, meer informatie of aanmelden? Lees dan de informatie op de website van Wageningen Food & Biobased Research: https://www.wur.nl/nl/artikel/PERSON-studie-1.htm  of neem contact op met het onderzoeksteam via: smaakonderzoek@wur.nl of 0317-484034.

 

Wageningen Food & Biobased Research onderzoekt de werking van sopropo in opdracht van Green Health Solutions. Green Health Solutions is een project van Horizon, de regionale ontwikkelingsmaatschappij van Flevoland. Karin Senf, senior projectleider, is hiervoor de verantwoordelijke persoon. Zi is bereikbaar via 06-20209613.

Leer over geneeskrachtige planten in Hortus

Geneeskrachtige groenten, zoals de sopropo, staan momenteel volop in de belangstelling. In Hortus botanicus Leiden kunnen geïnteresseerden tot en met 27 oktober naar de tentoonstelling ‘Beter met planten’. Wat Green Health Solutions betreft een aanrader!

 

‘Van aspirine tot opium: veel van onze geneesmiddelen komen oorspronkelijk uit planten, sommige worden zelfs nu nog uitsluitend uit planten gewonnen. Noten, goji bessen en hennepzaad zijn niet aan te slepen nu ze de status van superfood hebben bereikt, en veel mensen zich daarmee gezond hopen te eten. Maar de grenzen tussen gezondheid en genot, geneesmiddel en gif zijn soms flinterdun, het is vaak oppassen geblazen’, zo is te lezen op de website van Hortus botanicus Leiden.

 

‘Van lang niet alle planten die als geneeskrachtig worden gezien, is de werking wetenschappelijk bewezen. En wat als een plant werkt en ineens voor de mens extra waardevol wordt – hoe zorgen we voor voldoende aanvoer zonder onze natuurlijke bronnen uit te putten?’

 

Bezoekers van Hortus in Leiden krijgen een plattegrond mee die langs een aantal hoogtepunten leidt: van Aloë vera tot orchideeën, waaraan tegenwoordig onderzoek gedaan wordt naar geneeskrachtige inhoudsstoffen. Ook kinderen zijn welkom. Special voor hen is een gidsje ze lezen over planten en hun functies. Het boekje laat kinderen ontdekken welke planten gezond zijn en welke eetbaar of juist giftig zijn.

 

Klik hier voor meer informatie.

Consumentenonderzoek kennis- en smaakbeleving Sopropo

Studenten van de HBO opleiding Biologie, Voeding en Gezondheid van Aeres Hogeschool in Almere hebben, met Green Health Solutions als opdrachtgever, in kaart gebracht hoe Almeerse consumenten denken over de exotische groente Sopropo. Tijdens de Dutch Agri Food Week is een Pop-Up onderzoekslaboratorium (het Aeres Burger Lab) opgezet in het centrum van Almere, in een opvallende glazen tent. Hier werden burgers uitgenodigd om drie bereidingen van Sopropo te komen proeven. Er werd ter plaatse een traditioneel Surinaamse curry bereid, een Sopropo smoothie en er werd thee getrokken van Sopropo blad. Naast smaakbeleving werden er ook vragen gesteld over de kennis van de consument van Sopropo. Almeerse inwoners kwamen enthousiast proeven en gingen in gesprek met de studentonderzoekers.
Een interessante deelvraag binnen het onderzoek was of informatie over de potentiële gezondheidswaarde van Sopropo van invloed was op de smaakbeleving. Om deze reden was de onderzoeksruimte  dusdanig ingericht dat de zijde waar de bezoeker de tent betrad bepaalde of hij werd ingelicht over de potentiële gezondheidswaarde van Sopropo of juist niet. 
  • De resultaten worden op dit moment geanalyseerd en worden half januari 2019 opgeleverd en gepresenteerd.

Onderzoekers op scherp naar effecten van bittermeloen

Door: Armelle Demmers MSc, klinisch epidemioloog

Bittermeloen (Momordica charantia) is bekend van de Surinaamse keuken (waar het Sopropo genoemd wordt) en Indiase keuken (waar het o.a. Karela genoemd wordt). Het huidige Green Health Solution project richt zich op de teelt, producten en gezondheidswaarde van deze plant met name op het potentiele anti-diabetische effect. De bittermeloen wordt namelijk in een aantal regio’s in de wereld gebruikt als Traditionele Medicijn tegen diabetes en ook wijzen een aantal gecontroleerde studies met dieren en mensen op een dergelijk effect.

 

Verschillende partners van het Green Health Solutions project zijn op 19 maart jl. bijeengekomen bij de University of Applied Science Arnhem Nijmegen (HAN) om hun voortgang aan elkaar te presenteren. Bittermeloen wordt door deze onafhankelijke onderzoekers en partners onder de loep genomen door de effecten van extracten te onderzoeken op vetcellen, wormpjes, varkens en uiteindelijk ook in mensen. Alle voorbereidingen zijn in volle gang en hier volgt een up-date.

 

Gekeken gaat worden naar welke varianten van de bittermeloen effecten gaan geven op de suikerstofwisseling en ook welk extract. Stichting Control in Food & Flowers (SCFF) is betrokken bij het project voor het maken van extracten van bittermeloen. Deze extracten moeten met een standaardmethode worden bereid, zodat een goede vergelijking mogelijk is. Hierbij is het van belang een extractievloeistof -en methode te kiezen, die de grootste kans geeft op een effectieve extractie van de werkzame bestanddelen.

 

Aan de HAN wordt onder leiding van dr. Samantha Hughes veelbelovend onderzoek gedaan naar de gezondheid bevorderende effecten van bittermeloen op de worm van Caenorhabditis elegans. Dit is een rondworm, die leeft in de bodem van 1 mm lang, 250 nakomelingen produceert en een vaste levenscyclus van drie weken heeft. De wormen lijken erg op mensen met dezelfde weefsels zoals bijvoorbeeld huid, ingewanden en neuronen. Oorzaken van menselijke ziekten zijn ook hetzelfde in wormen zoals bijvoorbeeld diabetes, veroudering en kanker. Omdat de C. elegans zo klein is, zich snel voortplant en transparant is, is dit dier ook zeer geschikt voor dieronderzoek zonder ethische . Voor onderzoek op de C. elegans zijn van zes variëteiten van bittermeloen vruchten en bladeren gekookt met behulp van drie verschillende bereidingen; als thee uit de bladeren, in een gekookte en gefilterde variant van de vrucht zonder zaden en in een bewerkte vorm van de vrucht zonder zaden in de magnetron. Deze zes variëteiten van gekookte bittermeloen zijn getest op de effecten op vetophoping in C. elegans. Veranderingen in het vetgehalte zijn waargenomen in alle verschillende gekookte bereidingen, maar verlagingen van het vetgehalte zijn waargenomen in drie van de zes bittermeloen variëteiten. Van de bladeren van drie cultivars is thee gemaakt en getest op de overlevingstijd van de wormen. Twee varianten lijken een sterk effect te hebben op de overlevingstijd wat waarschijnlijk door een anti diabetische werking komt. De zes verschillende cultivars van de bittermeloen zijn geteeld op de Aeres Hogeschool in Dronten.

 

Bittermeloen gaat ook in vitro getest worden op macrofagen en vetcellen door de onderzoeksgroep van dr. Raymond Pieters en dr. Cyrille Krul, aan de Hogeschool en de Universiteit van Utrecht. Bij patiënten, die diabetes type -2 ontwikkelen als gevolg van obesitas treedt in het vetweefsel een toename op van ontstekingscellen, met name van macrofagen, die allerlei ontstekingseiwitten produceren. Er zijn duidelijke aanwijzingen, dat het mechanisme van insulineresistentie veroorzaakt wordt door een toename van deze ontstekingseiwitten. De onderzoeksgroep van dr. Raymond Pieters en dr. Cyrille Krul heeft onderzoek gedaan naar het onderliggende mechanisme van dit proces (1). In vitro hebben ze ontstoken vetweefsel nagebootst en konden zo 54 nieuwe eiwitten identificeren, die mogelijk een rol kunnen spelen bij diabetes type -2. Een zestal van deze eiwitten blijkt inderdaad ook voor te komen bij het ontstaan van insulineresistentie bij mensen. Deze eiwitten zijn als biomarkers interessant om na te gaan of natuurlijke stoffen insulinegevoeligheid kunnen verbeteren. Zo heeft de onderzoeksgroep in een vitro systeem aangetoond, dat het anti-diabetisch medicijn Rosiglitazon de ontstekingseiwitten verminderde, hetgeen een verklaring kan zijn voor het gunstige effect van Rosiglitazon op de insulinegevoeligheid. Nu is het de beurt aan bittermeloen om zich te laten onderzoeken op ontstekingswaarden. Spannend, wat de uitkomsten gaan zijn!

 

Aan de Wageningen Universiteit & Research wordt onder leiding van dr. Sietse Jan Koopmans en dr. Nikkie van der Wielen een studie uitgevoerd naar de effecten van bittermeloen op verlaging van bloedsuikerwaarden in minivarkens waarbij het minivarken model is voor de mens. De minivarkens zijn oudere zeugjes, die niet meer geschikt zijn voor de fokkerij en lijken op de oudere dikke mens met aanleg voor diabetes. Verschillende hoeveelheden, variëteiten en waarschijnlijk plantdelen van bittermeloen gaan getest worden op deze varkens. Het was nog even spannend of de varkens de bittermeloen wel lekker zouden vinden maar de extreme bitterheid van de groente blijkt gelukkig geen probleem te zijn! De bloedsuikerwaarden worden getest in een klein drupje bloed uit het oor van de varkens. Daarnaast zullen vele andere parameters, zoals; cholesterol, fructosamine en insuline bijgehouden worden. In een cycli van 3 weken zullen de verschillende bittermeloen varianten getest worden.

 

Last but not least zal de bittermeloen ook op mensen getest gaan worden in een humane studie. Deze studie wordt ook uitgevoerd aan de Wageningen Universiteit & Research onder leiding van dr. Jurriaan Mes. Op basis van de wetenschappelijk literatuur wordt gezocht naar de meest geschikte manier om de veronderstelde positieve gezondheidseffecten op mensen te onderzoeken. Waarschijnlijk zal er gekozen gaan worden voor mensen die pre-diabetisch zijn en dus nog geen medicijnen gebruiken maar wel in de risico groep zitten. Gekozen zal worden voor een crossover design op basis van een recente studie waarbij komkommer de placebo was. Bij een crossover studie zijn twee onderzoeksgroepen A en B, waarbij beide groepen de interventie krijgen en ook de controlegroep zijn. Groep A krijgt bijvoorbeeld eerst 4 weken bittermeloen en groep B de placebo. Dan volgt een overbruggingsperiode van 4 weken om het eventuele effect van de bittermeloen uit te laten werken. Daarna krijgt groep A 4 weken placebo en groep B de bittermeloen. Veranderingen op bloedsuikerspiegels, zowel nuchter als na inname van een suiker drankje of een maaltijd, zullen als maat voor de effecten van bittermeloen gebruikt worden. Er zijn al meerdere onderzoeken op mensen gedaan met de bittermeloen op bloedsuikerspiegels waarbij de resultaten wisselend zijn. Een verklaring hiervoor is dat verschillende bittermeloen variëteiten, extracten en plantdelen gebruikt zijn in de onderzoeken, en de (diabetische) mensen ook vaak de medicijnen ernaast mochten blijven gebruiken waardoor de resultaten niet goed met elkaar vergelijkbaar zijn. Ook heel spannend, wat de uitkomsten van dit onderzoek gaan zijn!

Literatuur: Jean Paul ten Kloostera, Alexandros Sotiriou , Sjef Boeren, Stefan Vaessen , Jacques Vervoort, Raymond Pieters. Type 2 diabetes-related proteins derived from an in vitro model of inflamed fat tissue. Archives of Biochemistry and Biophysics 644 (2018) 81–92

Simon Groot wint World Food Prize

Zaadveredelaar Simon Groot (84) van East West Seed, is als eerste Nederlander onderscheiden met de belangrijkste prijs voor landbouw en voeding: The World Food Prize. Hij maakte goed zaaigoed toegankelijk voor kleine boeren in Zuidoost-Azië, waardoor ze een goed bestaan konden opbouwen.

 

Tot onze trots kunnen wij vermelden dat binnen ons Europese Kansen voor West II project East West Seed een hele belangrijke partner is. Wij werken met de groente Sopropo (Bittergourd), waarvan de zaden door dit bedrijf wereldwijd worden geleverd. Het is voor het bedrijf belangrijk om te weten of deze groente een medicinale werking heeft. Vanaf deze plek feliciteren wij het Simon en het bedrijf met deze prijs!

 

Simon Groot richtte zich als een van de eerste zaadveredelaars op de kleine boeren in Zuidoost-Azië. Hij begon zaden voor tropische gewassen zoals sopropo, pompoen en kouseband te veredelen. Daarmee zorgde hij ervoor dat de kleine boeren een beter leven kregen en dat de groenten beschikbaar werden voor lokale consumenten.

 

De kleine boeren in Zuidoost-Azië wonnen van oudsher hun eigen zaad, maar dat zat vol virussen en bracht dus steeds minder op. Simon Groot wist ze ervan te overtuigen om goed zaaigoed te kopen en zorgde ervoor dat ze hiervoor niet al te diep in de buidel hoefden te tasten.

 

Dat bleek een gouden greep en East-West-Seed breidde zich uit over Zuidoost-Azië: Thailand, Indonesië, India en Vietnam. Tanzania kwam daar recent bij.

Het is voor het eerst dat een Nederlander de World Food Prize (220.000 euro) in ontvangst mag nemen. De prijs wordt sinds 1986 uitgereikt en is een initiatief van Nobelprijswinnaar Norman Borlaug (1970).

 

Mensen die een belangrijke bijdrage leveren aan de beschikbaarheid van voedsel worden erkend met deze prestigieuze prijs. Zaad veredelen is Groot met de paplepel ingegoten. Zijn voorvader begon er in de 19e eeuw in Andijk mee en hij nam het familiebedrijf in 1958 over van zijn vader. Het bedrijf werd uiteindelijk verkocht en in 1982 richtte Groot East-West-Seed op in de Filipijnen.

Beeld Marcel van den Bergh

Welke groente is goed voor je liefdesleven?

De selderij, de boerenkool of de wortel? Groente zit boordevol vitamine C, carotenoïden, foliumzuur, kalium, ijzer en voedingsvezel. Groente verlaagt je bloeddruk, evenals de kans op overgewicht, obesitas, diabetes, kanker en hart- en vaatziekten. Helaas lukt het Nederlanders niet om voldoende groente te eten. Meer dan 250 gram per dag is aanbevolen, maar we halen slechts de helft. In selderij zit het stofje apigenine, en daarvan wordt gezegd dat het goed zou zijn voor je liefdesleven. Eén ding is in ieder geval zeker: als je groente eet blijf je langer gezond en kun je dus langer van de liefde genieten. Welke groente eet jij vanavond?

Het fimpje bekijken? Klik hier!

Sopropo

De sopropo heeft net zoveel namen als vormen. De groente staat ook wel bekend als bittermeloen, balsempeer, karela en paré. Hij kan even groot zijn als een flinke courgette. Of juist zo klein als een augurk. De schil is glad of enorm bobbelig. De vorm is rond of heel langwerpig. Wat ze gemeen hebben? De (zeer) bittere smaak.

 

Sopropo kopen

  • De sopropo moet stevig aanvoelen.
  • Is de sopropo gelig en slap? Dat betekent dat de groente niet vers meer is, dan kun je ze beter laten liggen.
  • De grotere varianten met een gladdere schil zijn vaak milder van smaak.
  • Sopropo kun je in Nederland niet overal kopen. Wie goed oplet zal sopropo in grotere supermarkten, in toko’s en op de markt kunnen vinden.

Teelt

De sopropo komt van oorsprong uit tropisch Azië. De sopropo wordt tegenwoordig in warme gebieden gekweekt. Onder andere in Zuid- en Zuidoost-Azië, in China, in tropisch Zuid-Amerika (onder andere in Suriname) en in het Caribisch gebied.

 

Tip

Sopropo kun je in Nederland niet overal kopen. Wie goed oplet zal sopropo in grotere supermarkten, in toko’s en op de markt kunnen vinden.

Sopropo smaak

Sopropo heeft een bittere smaak. Sopropo is lekker om zo te gebruiken:

  • Als bijgerecht bij exotische schotels.
  • In curry’s (voeg het dan wel op het laatst toe).
  • In een roerbakschotel met knoflook, ui en rode peper.
  • In Surinaamse gerechten.